The Beatles ilk kez CD’de!

Beatles’in ölümsüz müziği 1987’de ilk defa CD ortamıyla tanıştı!

The Beatles grubuyla ilgilenen herkesin malumudur. Son 33’lükleri “Let It Be”den sonra grup 1970 yılında dağıldı ve tam kadro olarak asla tekrar bir araya gelmedi, gelmek de istemedi. Ayrılık sonrasında John Lennon, Paul McCartney, George Harrison ve Ringo Starr solo projeleri ile oldukça başarılı işlere imza atmış olsalar da onlar hep Beatles grubunun üyeleri olarak hafızalarımızda yer ettiler. İlk albümlerinin çıkışından bu yana yarım asırdan fazla bir süre geçmesin rağmen her albüm/şarkı yıl dönümünde, yeni düzenlemelerde veya grupla ilgili bilinmeyenler gün yüzüne çıktığında tekrar gündemin ilk sırasına oturuyorlar. 1987 CD seti işte böyle bir “kilometre taşı” olarak karşımıza çıktı.

“The Beatles 1987 CD seti” CD koleksiyonumda özel bir yer teşkil ediyor. Eksik olan “Help” albümünü geçen hafta seriye dahil ettikten sonra konuyla ilgili birkaç cümle edeyim istedim. Dünyanın belki en başarılı grubunun CD formatıyla nasıl tanıştığını, bu dijital sürece nasıl gelindiğini merak ediyorsanız aşağıdaki satırlara buyrun.

R- CD03

‘Liverpool’un bağrından kopan gençlerimiz’ için 1987 yılı alelade bir yıl olmuş olsa da dünyadaki hayranları için hiç de öyle olmadı. Önemli ve özel bir seneydi. Yok yok, yanlış anlaşılmasın, o tarihte hayatta olan Paul, George ve Ringo bir araya gelip eskileri yad etmemişlerdi. Hepimiz bunu can-ı gönülden isterdik, ama olmadı. Bu güzellik için 9 yıl daha beklemek durumundaydık (1996-Anthology). Beatles hayranlarını o sene bambaşka bir serüven bekliyordu. 1987 yılı, grubun 1963-1970 yılları arasındaki İngiltere albüm diskografisinin ilk defa CD’ye basıldığı yıl olarak müzik tarihine geçti. Japonya’da 1983 yılında basılan ve kısa bir süre sonra piyasadan toplanan “Abbey Road” CD’sini saymazsak tabii.

Ülkemizde o yıllarda CD formatı emekleme dönemini yaşarken bu yeni dijital formata ait furya Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri’nde, akabinde Avrupa’da almış başını gidiyordu. Plak ve kasetten hızlıca kopan müzik endüstrisi kendine yeni bir oyuncak, yeni bir format bulmuştu: Bu formatın adı CD, yani Compact Disc idi. Efsaneleşmiş sanatçılar ve label’ler müzik kataloglarını veya çok sevilen albümlerini plak ve/veya kasetten CD ortamına taşımak için çoktan yarışa girmişti bile. Pop, rock, caz, klasik, her tür müziğin yapımcısı ve müzisyeni ikinci bir bahar yaşıyordu.

Müzik dünyasında sanatçıların CD formatına geçişine baktığımızda Beatles gibi sevilen ve ikonlaşmış bir markanın dijitalleşme kararını niye bu kadar geç verdiğini anlamak bir hayli güç. Gecikmeye neden olduğu ileriye sürülen EMI plak şirketi, paha biçilmez devasa Beatles külliyatı için yeterli üretim kaynaklarının bulunamayışını öne sürerken Beatles tarafı EMI plak şirketinin grupla yaşadığı ve hukuki bir davaya dönüşen telif anlaşmazlıklarını işaret ediyordu. Sonuç itibarıyla CD’ler basıldı ve kazanan müzikseverler oldu.

CD ortamına geçiş fikri plak şirketinde nihayet gündeme geldiğinde nitelikten önce nicelik stratejisi konuşuldu. Kaç tane basılır, hangi kıtaya, hangi bölgeye ne yollansın konuları üzerine yoğunlaşıldı. İnanılması güç, ama çıkış tarihine sadece 4 ay kala soundun önemi konuşulmaya başlandı. Kaydın emin ellere teslim edilmesi arzulandı ki bu işe uygun sadece tek aday vardı, o da albümlerin orijinal yapımcısı, ses mühendisi, kısacası her şeyi olan George Martin’di. 1987 basımı CD’lerin ilk dördünün miks ve remaster görevi verilen Martin’den orijinal kaydı mono yapılmış bu albümlerin kısa sürede “çakma” stereo olarak bitirilmesi istendi. Projenin ele alınış biçimini fazlaca aceleye getirilmiş olduğu düşüncesine sahip olan Martin piyasaya çıkarılması kararlaştırılan ilk dört CD’nin orijinal soundunu bozmayacağını, mono olarak yayınlanmasını uygun gördüğünü belirtir. Sonraki albümlerde miks ve masteringle ilgili çalışma süresi sorunu giderilir ve CD’ler geniş bir vakitte stereo olarak mikslenir. Sonuç olarak hayranlar ve eleştirmenler ilk çıkan dört CD’den sonraki CD’lerde daha bir iş çıkarılmış olduğu kanaatine varırlar.

Sonuç olarak 12 stüdyo albümü, Magical Mystery Tour US, Past Masters Volume One & Past Masters Volume Two’dan oluşan toplam 15 albüm, “Beatles On CD” parolasıyla, ilk defa CD formatında basılıp 26 Şubat 1987 tarihinden başlayarak piyasaya çıktı. Aşağıdaki tabloyu merak edenler için albümlerin orijinal çıkış tarihlerini ve CD çıkışlarını bir araya getirdim.

Albums-2

“Artı” olarak belirttiğim üç albümle ilgili kısa notlar:
Beatles’ın İngiltere diskografisinde çift EP (Extended Play) olarak kendine yer bulmuş olan Magical Mystery Tour soundtrack çalışması ABD’de yayınlandığı versiyonuyla CD’ye aktarılmış. Albümün İngiltere baskısı her bir EP’de 3’er parça olmak üzere toplam 6 parça bulunduruyor. ABD baskısında ise EP’lerdeki 6 parçanın yanı sıra daha önce 45’lik olarak yayınlanan, fakat hiçbir albümde yer almayan 5 parça daha bulunuyor. Toplam 11 parçayla, yarısı soundtrack diğer yarısı da hit parçalarla dolu bir albüm ortaya çıkıyor. 45’liklerin albümlerde bulunmayışı konusu garip gelebilir, ama sorunun cevabı bir alt paragraftadır.

Müzik dünyasında genelde albüm çıkışları öncesinde çeşitli PR ve tanıtımlar yapılır. Albümde bulunan lokomotif bir parça seçilir, single veya video klip olarak yayınlanır. Fakat Beatles grubunun albüm tanıtım stratejisi bambaşkaydı. 33’lüklerin çıkışları öncesinde tanıtım amaçlı piyasaya sürülen 45’lik single’ler yayınlanacak olan 33’lüklere dahil edilmezdi. Örnek olarak 1967’de “Strawberry Fields Forever” ve “Penny Lane” şarkılarının “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” albümünde yer almadığı gibi. Garip ama gerçek! 1988 yılının Mart ayında ilk defa çıkan Past Masters Volume One ve Volume Two işte bu albüm tanıtımlarında kullanılan 45’liklerin A ve B yüzlerinden oluşmaktadır.

Ambalaj:
CD’ler standart jewel case & booklet dışında “Longbox” olarak tabir edilen uzunlamasına bir kartonetle ambalajlanmış. Kaset formatında da bazen rastladığımız bu şahane promosyon aracı gerçekten görülmeye değer.

 

 


Son notum:
Past Masters Volume One ve Past Masters Volume Two albümlerini henüz edinemedim. Bir gün umarım o da olur! Fotoğraflarını gördüğünüz bu sette 1987 sonrası ilk defa miks ve masteringi yapılmış 2009 yılı Past Masters Volume One & Two çift CD nüshasını görebilirsiniz.

R- CD02

Sevgiler, Aykut

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s